„Eko” na etykiecie potrzebuje dowodu — dyrektywa 2024/825

Od 27 września 2026 r. w Unii Europejskiej ogólne twierdzenie środowiskowe — „ekologiczny”, „przyjazny dla środowiska”, „zielony”, „naturalny”, „neutralny klimatycznie” — bez wykazanej, uznanej doskonałej efektywności środowiskowej jest nieuczciwą praktyką handlową. Tak stanowi dyrektywa (UE) 2024/825, która zmienia dyrektywę o nieuczciwych praktykach handlowych i dyrektywę o prawach konsumentów. Nie trzeba udowadniać, że klient został wprowadzony w błąd; wystarczy, że twierdzenie jest na liście zakazanych.

W Polsce termin jest inny. Ustawa wdrażająca dyrektywę (nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym i ustawy o prawach konsumenta) przeszła przez Sejm 4 września 2026 r. i przez Senat 24 września bez poprawek, ale z poprawką sejmową przesuwającą stosowanie nowych zakazów o rok — na 27 września 2027 r. — żeby dało się wyprzedać towar w opakowaniach już wydrukowanych. W chwili publikacji ustawa czeka na podpis Prezydenta. Dwie rzeczy z tego wynikają. Po pierwsze, odbiorcy w Niemczech, Francji czy Czechach stosują dyrektywę od 27 września 2026 r. i już dziś przenoszą jej wymagania na polskich dostawców — data w Dzienniku Ustaw ich nie interesuje. Po drugie, ogólna klauzula o wprowadzaniu w błąd obowiązuje w Polsce od 2007 r. i Prezes UOKiK od 2025 r. stawia na jej podstawie zarzuty za „eko” bez pokrycia. Rok odroczenia dotyczy czarnej listy, nie samego zakazu oszukiwania.

Cztery rzeczy, które dyrektywa zakazuje wprost

Deklaracja → dowód: tabela dla wyrobów budowlanych i opakowań

Dyrektywa nie mówi, jaki dowód jest wystarczający. Mówi, że twierdzenie ma być jasne, konkretne i weryfikowalne. W praktyce oznacza to: mierzalna cecha, metoda, wynik i dokument, który da się pokazać. Poniżej twierdzenia, które najczęściej widzimy na etykietach naszych klientów, i co za nimi musi stać.

Jak to się łączy z CPR i PPWR

Dla wyrobów budowlanych nowe rozporządzenie 2024/3110 wprowadza deklarowanie właściwości środowiskowych — od śladu węglowego po pełen zestaw wskaźników — w deklaracji właściwości użytkowych i zgodności, na podstawie zharmonizowanych metod. To będzie właściwe miejsce dla twierdzeń środowiskowych o wyrobie: liczba w deklaracji zamiast przymiotnika na etykiecie. Dla opakowań PPWR wprost zakazuje oznaczeń wprowadzających w błąd co do zrównoważoności opakowania i przewiduje zharmonizowane etykiety składu materiałowego od 2028 r. Twierdzenie, które nie mieści się w żadnym z tych systemów, jest ryzykiem bez korzyści — w eksporcie od 27 września 2026 r., w Polsce najpóźniej od 27 września 2027 r.

Co robimy

Dwie rzeczy, w tej kolejności. Najpierw przegląd etykiety, karty technicznej i strony: wypisujemy każde twierdzenie środowiskowe i przypisujemy mu dowód, który macie, dowód, którego brakuje, albo rekomendację usunięcia. Potem badania tam, gdzie twierdzenie da się utrzymać po zmierzeniu: metale ciężkie, emisja LZO, skład, udział recyklatu na podstawie dokumentów dostawców. Wynik: pisemna opinia o zasadności każdej deklaracji z odniesieniem do przepisu, do pokazania kontrahentowi albo — w razie sporu — organowi.