Moskitiery – siatki przeciw insektom montowane na fasadach, w prowadnicach bocznych okien czy tarasów – formalnie należą do tej samej grupy wyrobów co rolety, żaluzje i markizy zewnętrzne. Oznacza to, że podlegają tym samym wymaganiom dotyczącym odporności na wiatr co „ciężkie” osłony przeciwsłoneczne, mimo że ich konstrukcja jest znacznie lżejsza, a siatka – w przeciwieństwie do tkaniny screen czy lameli żaluzji – przepuszcza większość powietrza. W tym artykule pokazujemy, jak PN-EN 1932 i PN-EN 13561 traktują moskitiery i na co zwrócić uwagę przy ich badaniu.
W skrócie
- Moskitiery (insect screens) są wprost wymienione w zakresie PN-EN 13561, zgodnie z definicjami EN 12216, jako jeden z typów osłon zewnętrznych.
- Pod kątem odporności na wiatr badane są wg punktu 7.4 PN-EN 1932 – tego samego, co rolety zewnętrzne typu screen z prowadnicą boczną bez systemu naciągu.
- Siatka moskitiery ma bardzo wysoki współczynnik otwartości Co, dlatego redukcja obciążenia wzorem FN-Co>20% = FN × (1 − Co) ma tu szczególne znaczenie.
- Sekwencje i kryteria badania są takie same jak dla innych osłon z tej grupy: brak rozdzierania, pęknięć, trwałych deformacji i wyjścia z prowadnic po obciążeniu bezpiecznym.
- Lekka konstrukcja nie zwalnia z badania – moskitiera o dużych wymiarach musi przejść tę samą procedurę, co znacznie masywniejsza roleta.
Moskitiera jako „awning” w rozumieniu norm
Zarówno PN-EN 1932, jak i PN-EN 13561 nie traktują moskitier jako odrębnej, „niszowej” kategorii. W zakresie PN-EN 13561 wymienione są obok markiz fasadowych, markiz wertykalnych, rolet zewnętrznych, żaluzji i osłon typu brise-soleil – wszystkie zdefiniowane zgodnie z terminologią EN 12216. PN-EN 1932 idzie o krok dalej i wprost umieszcza moskitiery w jednym punkcie z markizami wertykalnymi i fasadowymi: punkt 7.4 normy – „Osłony z prowadnicą boczną z tkaniną prowadzoną w prowadnicach, bez systemu naciągu” – wymienia jako przykłady „markizy wertykalne, fasadowe i moskitiery (insect screens)”.
W praktyce oznacza to, że moskitiera prowadzona w prowadnicach bocznych (np. systemy plisowane, rolowane czy przesuwne na tarasy i okna) badana jest dokładnie tym samym schematem, co opisana w poprzednim artykule roleta typu screen – łącznie z metodą obciążenia (N°2 lub N°3), sekwencjami obciążenia bezpiecznego z obu stron i ewentualną sekwencją podnoszenia listwy dolnej.
Dlaczego współczynnik otwartości siatki ma tu kluczowe znaczenie
Siatka moskitiery – w odróżnieniu od tkanin screen czy lameli – jest materiałem o bardzo dużym udziale otworów w powierzchni. Współczynnik otwartości Co (openness factor), wyznaczany wg EN 14500, dla typowych siatek moskitierowych zwykle znacznie przekracza próg 20%, od którego PN-EN 1932 nakazuje redukcję obciążenia nominalnego:
FN-Co>20% = FN × (1 − Co)
FS-Co>20% = γ × FN-Co>20%
Im wyższy współczynnik otwartości, tym mniejszy realny opór, jaki siatka stawia wiatrowi – a więc niższe obciążenie badawcze FN i FS. Nie oznacza to jednak, że moskitiera „automatycznie” przechodzi badanie łatwiej: lekkie profile prowadnic, plastikowe ślizgi czy zatrzaski listwy dolnej, typowe dla konstrukcji moskitierowych, same mają ograniczoną wytrzymałość i to one najczęściej decydują o wyniku badania, nie sama siatka.
Przebieg badania i kryteria oceny
Badanie obejmuje obciążenie bezpieczne FS (lub FS-Co>20%) przykładane na 2 minuty z jednej, a następnie z drugiej strony moskitiery (sekwencje 1 i 2), a tam, gdzie konstrukcja na to pozwala – dodatkową sekwencję wielokrotnego podnoszenia listwy dolnej o odległość 2×d. Po każdej sekwencji ocenie podlegają:
| Sprawdzany element | Wymagany wynik |
|---|---|
| Siatka | brak rozdzierania |
| Elementy łączące (zgrzewy, prowadniki, zatrzaski) | brak pęknięć |
| Listwa dolna, prowadnice | brak trwałej deformacji |
| Prowadzenie siatki/listwy | brak wyjścia z prowadnic |
Wymiary próbki ustala się analogicznie do innych osłon – wg ogólnej zasady z punktu 4.2 PN-EN 1932 (wariant Lmax×H₀ oraz L₀×Hmax). W przypadku dużych systemów moskitierowych (np. przesuwnych przegród tarasowych) to właśnie wariant z maksymalną wysokością lub szerokością bywa najbardziej wymagający dla prowadnic i mechanizmu napinania siatki.
Najczęściej zadawane pytania
Czy moskitiera musi mieć deklarowaną klasę odporności na wiatr?
Jeśli producent chce oznakować wyrób CE w ramach zharmonizowanej normy PN-EN 13561, musi zadeklarować klasę odporności na wiatr ustaloną wg PN-EN 1932 – moskitiera nie jest z tego obowiązku wyłączona, ponieważ jest wprost wymieniona w zakresie obu norm.
Czy bardzo przewiewna siatka oznacza wysoką klasę odporności na wiatr?
Nie wprost. Wysoki współczynnik otwartości Co zmniejsza obciążenie badawcze przyłożone do samej siatki, ale klasa odporności na wiatr całego wyrobu zależy też od wytrzymałości prowadnic, listwy dolnej i mocowań – to często te elementy, a nie siatka, ograniczają uzyskaną klasę.
Czym różni się badanie moskitiery od badania rolety typu screen?
Pod względem metodyki badania – niczym: oba wyroby badane są wg punktu 7.4 PN-EN 1932, tymi samymi sekwencjami i kryteriami. Różnica leży w samym materiale kurtyny: siatka moskitiery ma zwykle znacznie wyższy współczynnik otwartości Co niż tkanina screen, co przekłada się na niższe obciążenia badawcze, ale nie zmienia procedury badania.
